Информация к новости
  • Просмотров: 1114
  • Автор: admin
  • Дата: 25-05-2015, 12:41

Телеканалдагы душмандашуу тили боюнча полемика ЖМКдагы этика боюнча проблеманын бар экендигин көрсөттү

 25-05-2015, 12:41    Категория: Кыргызча, Душмандашуу тилине медиа-мониторинг, Жаңылыктар


ЖМКнын өнүгүүсү жана душмандашуу тили боюнча алектенген Тынчтыкты орнотуучу жана медиатехнологиялар мектеби кээ бир орус жана жергиликтүү жалпыга маалымат каражаттары, онлайн басылмалардын «Кыргызстандагы башкы мамлекеттик канал улутчулдукту пропагандалоодо» деген аталыштагы «Арстандар жана чөөлөр жөнүндө» деген аттуу макала боюнча медиадагы жана Интернеттеги полемикалар менен комментарийлерди иликтеп чыккан.

 

Макала 2015-жылдын 19-майында, «Московский Комсомолец-Азия» гезитинде жана веб-сайтында жарыяланган. Анда сөз КР жазуучулар Кошунун мурдагы төрагасы жана коомдук ишмер Абдрахман Алымбаевдин 2014-жылдын декабрь айындагы КТРКнын эфиринде «Тоолуктардын ток шоусу» деген телеберүүсүндөгү орой сүйлөгөндүгү жөнүндө болгон. Аталган программанын алып баруучусу жана эфирдин коногу Кыргызстанда жашаган этностордун арасындагы айырмачылыктарды талкуулашкан. «МК-Азия» гезитиндеги макаланын автору А.Абдрахмановду жана КТРКны «улутчулдук идеяларын билдирүүдө» деп күнөөлөөдө. Ошондой эле 2015-жылдын 19-майында You Tube сайтына телеберүүнүн ошол бөлүгүн чагылдырган 4 мүнөттүк видео жайгаштырылган.

Тынчтыкты орнотуучу жана медиатехнологиялар мектебинин эксперттери акыркы жума ичинде ЖМКда жана Интернетте бул теманы талкуулаган 150 кыска макаланы, постторду, комментарийлерди аныкташкан. Публикациялардын бир топ бөлүгү жек көрүүнүн лексемаларын, ксенофобиялык клишелерди жана стереотиптерди камтыган, эки тарапка тең тийиштүү адамгерчиликсиз метафораларга бай келген. Бул маселе боюнча пикирин билдирген коомдук спикерлерди цитаталоодо, журналисттер жек көрүүгө толгон сөздөрдү пайдаланган. Мындай кадам өз кезегинде аудиторияга жана комментаторлорго терс таасирин тийгизген жана алар да кемсинтүүчү тилди трансляциялашып, дискуссияга тартылган.

Мындай медиа-тексттерди жарыялоодо журналисттик стандарттарды жана этикалык нормаларды сактабагандык реалдуу зордук-зомбулуктун болушуна шарт түзүшүнө, ал эми кээ бир социалдык топтор өзүнүн этникалык же башка тийиштүүлүгүнө байланыштуу дискриминациялоонун ар кандай формасына туш болуу коркунучу бар.

Албетте, эркиндикке болгон укукту ишке ашырууда коомду кызыктырган, ар кандай жолдор менен көз караштарды билдирген ар түркүн дебаттардын уюшулушуна мүмкүнчүлүк берет. Жергиликтүү ЖМКда бул абдан жакшы байкалууда, себеби Кыргызстан сөз эркиндиги жактан Россия менен бүтүн Борбордук Азиядан алга кетип, эл аралык рейтинг боюнча алдыңкы көрсөткүчтөргө ээ болууда.

Бирок журналисттер этникалык тамырга тийиштүү суроолорду манипуляциялоонун терс кесепетин болтурбаганга, жогорку трибуналарда, анын ичинде саясий жана шайлоо алдындагы максаттар үчүн тираждалган басылмаларда аудиторияны душмандашуу тилинен, ксенофобиялык клишеден жана стереотиптерден коргоого умтулушу зарыл.

Медиа жана онлайн басылмалардагы полемиканы анализдөө «Тоолуктардын ток шоусу» берүүсүн даярдаган жана аны чыгарган «күнөөлүүлөрдү» али далили жок болсо да кылмыш жазасына тартуу зарыл деген чакырыктарды аныктаганга мүмкүндүк берди. Көптөгөн комментаторлор ЖМКга, айрыкча мындай телеберүүнү даярдаган телеканалга көзөмөлдү күчөтүүнү жана этника аралык медиа-контентти цензуралоону талап кылышууда.

Тынчтыкты орнотуучу жана медиатехнологиялар мектеби бул аракеттерди ишке ашырууга карата эскертүү кылууда, демократиялык коомдо буга жол берилбеши керек. Кырдаалды жумшартуу үчүн жакшы чара катары ЖМКнын этикалык жана социалдык жоопкерчилигин жогорулатуу, толеранттуулукту тарбиялоо, дүйнө маданиятын бекемдөө, ачык дискуссияны жана көз караштардын плюрализмин түзүү керек.

Душмандашуу тилине аудиторияны агартууга багытталган кепти каршы коюу жана адашуу менен алдын ала пикирде болууну жеңүүгө, душмандын образын жеңүү менен стереотиптерди жоюу зарыл, муну менен коомдук пикирди ыктыярдуу өзгөрүү керек.

Биз коомдогу жек көрүү жана ксенофобдук маанайды жумшартуу боюнча эл аралык практикада текшерилген каражаттарды пайдаланууну кеңеш беребиз.

Биринчиден, спикерлер жана саясатчылар өзүлөрүнүн өкүлдөрүнүн жүрүм-турумун аныктай турган, айрыкча алардын жогорку трибуналардан коомдук чыгууларында жана ЖМКда этикалык принциптерин бекемдеп алганы оң жана алардын сакталуусуна көз салуусу керек.

Экинчиден, журналисттердин белгилүү бир адамдарды жана топторду басынтуусу жана ЖМКда терс стереотиптерди жайылтуусу кандай коркунучка алып келээрин түшүнүшү парз. Жектешүүгө мүмкүнчүлүк түзгөн этникалык, расалык жана башка топтордун мүнөздөмөлөрүн эске салуудан качуу керек.

Үчүнчүдөн, журналисттик ишмердиктин кесипкөйлүгүнө байланыштуу маселелерди чечүүдө өзүн өзү жөнгө салуу эң натыйжалуу ыкма болуп кала берет.

ЖМК көп түрдүүлүктү жана басмырлоого каршы принциптерди чагылдырган ыктыярдуу кесиптик жүрүм-турум кодекстерин карап чыгуусу: ошол нормаларды жарыя кылуусу жана аны ишке ашыруу үчүн кадам коюушу зарыл.

Мындан бөлөк, медиа-тармакта иштеген кызматкерлер дайыма өзүнүн кесиптик деңгээлин жогорулатуусу, этникалык жана маданий көп түрдүүлүктү чагылдыруу боюнча көндүмдөрүн, тилдик жана кептик коопсуздукту жакшыртуусу зарыл.

Уюм жөнүндө: Борбор Азиядагы Тынчтыкты орнотуу жана медиатехнология Мектеби (SchoolofPeacemakingandMediaTechnology in CentralAsia) медиа-эдвокасиге басым койгон, медиа-тармактагы душмандашуу тилин изилдөөлөргө, киберкоркунучтарды жана медиа-согуштарды анализдөөгө, ЖМКны өнүктүрүү боюнча тренингдерге, анын ичинде талаш-тартыш зонасында, сөз эркиндигин жана пикирин билдирүүнү колдоо, санариптик заманда медиа-сабаттуулукка үйрөтүү, санатриптик, тилдик жана кептик коопсуздукка, визуалдык гигиенага багытталган коммерциялык эмес уюм болуп эсептелет.
Кеңири маалыматтар:
http://ca-mediators.net/index.php?action_skin_change=yes&skin_name=kyr
peacemakingschool@gmail.com

 

 

 

Метки к статье: Телеканалдагы душмандашуу тили боюнча полемика ЖМКдагы этика боюнча проблеманын бар экендигин көрсөттү

Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.




  • Военные возле рынка запчастей в во время массовых беспорядков, г. Ош, июнь 2010 год

  • Участники тренинга по медиации и урегулированию конфликтов строят "Башню мира", Бишкек, апрель, 2011 год

  • Тренинг для журналистов по разрушению стереотипов, Бишкек, апрель, 2012 год

  • Семинар по производству командных репортажей в мультинациональных журналистких группах, Бишкек, август, 2012 год


Он-лайн курс




Образование и тренинги


8 стипендиальных программ для стран Центральной Азии

  С типендиальная программа Central Asia-Azerbaijan Fellowship Program Университет George Washington University (программа…

Подробнее


Вебинары


Язык вражды: Как избежать этого в публичной дискуссии? Техники для журналистов

Подробнее


Наши услуги


ПОМОЩЬ В АДВОКАЦИИ ДЕЛ, СВЯЗАННЫХ С ВЫСКАЗЫВАНИЯМИ ИЛИ РАСПРОСТРАНЕНИЕМ ИНФОРМАЦИИ В ИНТЕРНЕТЕ

ПОМОЩЬ В АДВОКАЦИИ ДЕЛ, СВЯЗАННЫХ С ВЫСКАЗЫВАНИЯМИ ИЛИ РАСПРОСТРАНЕНИЕМ ИНФОРМАЦИИ В ИНТЕРНЕТЕГруппа независимого мониторинга, экспертизы и анализа Школы миротворчества оказывает поддержку, проводит  консультации и внесудебную экспертизу по вопросам, связанным с высказываниями или распространением информации в Интернете.

ПОМНИТЕ: независимая оценка спорного контента является весомой доказательной базой при рассмотрении дел и может повлиять на его исход. Инструменты и практики квалификации контента, разработанные и применяемые в экспертизах Школы миротворчества базируются на последних мировых разработках анализа онлайн контента позволяют делать квалифицированные выводы и заключения. 

Эксперты Школы миротворчества входят в группу авторов-разработчиков МЕТОДИЧЕСКОГО РУКОВОДСТВА по проведению  комплексной судебной психолого-лингвистической и религиоведческой экспертизы в Кыргызской Республике, которая была издана в марте 2017 года и станет одним из главных документов для Центра судебных экспертиз Минюста КР.

 

 

 

Подробнее


Лагерь медиа-инноваций



Взгляд изнутри





Партнеры